محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
230
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
مطالعه اين اسناد موقعيت عجيبى را كه امير ابو عبد الله و وزراى او در مسأله تسليم گرفتار آن بودند به خوبى روشن مىسازد . « 27 » گفتگوها چند هفته به طول انجاميد تا در باب شروط مصالحه به توافق رسيدند . اين واقعه در روز بيست و پنجم ماه نوامبر سال 1491 م / بيست و يكم محرم سال 897 ه بود . اين معاهدهنامه مشهور كه در آن سرنوشت آخرين شهر اندلس و امت اندلس رقم زده شده شامل پنجاه و شش ماده است . در روايات اسلامى بيشتر محتويات آن با اندكى تحريف آمده است . « 28 » ولى ما براى اولين بار محتويات اين معاهده را از متن قشتالى آن نقل مىكنيم و اين است مضمون آن محتويات : « متعهد مىشوند پادشاه غرناطه و سرداران سپاه و فقها و وزراء و علماء و همهء مردم ، چه در غرناطه چه در البيازين و ربضهاى آنها ، به رغبت و اختيار در مدت شصت روز كه ، ابتداى آن تاريخ اين معاهده است ، تسليم كنند قلاع الحمراء و دژ و دروازهها و برجهاى آن را و نيز دروازههاى غرناطه و البيازين را به پادشاه و ملكه كاتوليكى يا به هر كس از رجالشان كه معين مىكنند بدان شرط كه هيچ مسيحى حق نداشته باشد كه بر باروى ميان قصبه و البيازين فرارود تا كشف احوال مسلمانان نمايد و هركس كه چنين كند مستوجب عقوبت خواهد بود . براى ضمانت سلامت اين تسليم پادشاه ابو عبد الله و سرداران مذكور يك روز قبل از تسليم الحمراء پانصد تن را همراه وزير ابن كماشه از ابناء و برادران زعماى غرناطه و البيازين نزد آن اعليحضرتين به به گروگان خواهند فرستاد و آنان به مدت ده روز در نزد آن دو ، گروگان خواهند بود تا كار تسليم الحمراء
--> ( 27 ) . صورت قشتالى اين نامهها در ضمن مجموعهء فرناندو دوثافرا در بلديهء غرناطه موجود است - odirraG azneitA آنها را در مجموعهء اسناد مخصوص تسليم غرناطه موسوم به : . 712 . 002 . P ) 0191 adanarG ( adanarG ed agertnE al araP senoicalutipaC saL ( 28 ) . اخبار العصر ص 48 و 50 . المقرى : نفح الطيب ج 2 / ص 615 و 616 .